Adaptacja wysiłkowa a płeć człowieka

postheadericon Adaptacja wysiłkowa a płeć człowieka

Gwałtowny wzrost podczas i po drugiej wojnie światowej zatrudnienia kobiet w różnych gałęziach gospodarki narodowej i coraz większy ich udział w różnych dyscyplinach sportu wzbudziły na nowo zainteresowania odpowiedzią na stare pytanie: czy zdolności przystosowawcze organizmu człowieka zależą od jego płci? Pytanie to zadawano sobie od bardzo dawna, rozważając zresztą sprawę z bardzo różnych punktów widzenia.

Warto jest przypomnieć dialog Sokratesa z Glaukonem dotyczący przygotowywania w „gymnazjo- nie” chłopców i dziewcząt do pełnienia ich przyszłych obowiązków w społeczeństwie. Historia kultury fizycznej dokumentuje spontaniczne dążenie człowieka – mężczyzn i kobiet – do wykorzystywania aktywności ruchowej, niejako praform współczesnego wychowania fizycznego i sportu, jako czynnika sprzyjającego dobremu fizycznemu i psychicznemu samopoczuciu, dziś powiedzielibyśmy – zdrowiu. Nawet wówczas, gdy nie towarzyszyła temu (bo towarzyszyć nie mogła) refleksja nad biologicznym aspektem zagadnienia, kiedy jeszcze pojęcia przystosowalności biologicznej, przystosowania i jego granic były nie znane. Refleksja ta rozwijała się później i dzisiaj znalazła wyraz w precyzyjnie sformułowanych pytaniach, zmuszających do precyzyjnych już odpowiedzi, opartych na wynikach badań i rozumowania naukowego. W dawnych już jednak dyskusjach dotyczących zagadnień wychowania fizycznego młodzieży przebija nie wyrażone jeszcze jasno pytanie o znaczenie aktywności ruchowej dla organizmu i niepewność, czy jej wpływ na organizm podobny jest i równie korzystny u dziewcząt jak u chłopców. Na kształtowanie poglądów w tych sprawach miały zresztą, i mają nadal, wielki wpływ czynniki psychologiczne, społeczne – widzenie roli kobiety w życiu rodzinnym i społecznym w świetle tradycji, zwyczajów i wierzeń. Jak niedawno jeszcze w ocenie celowości stymulacji rozwoju fizycznego kobiet przez wychowanie fizyczne dominowały względy zwyczajowe, przypomina lektura raportu pt. Wychowanie fizyczne dziewcząt, opublikowanego w roku 1922 w jednym z najbardziej znanych angielskich periodyków lekarskich „British Medical Journal”. Raport przygotował komitet składający się z największych sław lekarskich. Wyrażane tam były i obawy, że wychowanie fizyczne naruszy „grację” panienek i że upośledzi ich zdolności umysłowe, nie mówiąc już o obawie o „przeciążenie serca”.

Leave a Reply