Badania nad otyłością - kontynuacja | Zdrowie kobiet - Dieta i Medycyna

postheadericon Badania nad otyłością – kontynuacja

Od roku 1978 dyskusja kontroli bilansu energetycznego nabrała nowych, żywych rumieńców. Wywołała je kolejna kontrowersja dotycząca ewentualnej roli układu adrenergicznego w kontroli metabolizmu w warunkach głodu. Badacze amerykańscy, dr L. Landsberg i dr J.B. Young, przeprowadzili badania aktywności układu adrenergicznego w głodzie i w okresie readaptacji do normalnych warunków żywienia. W swoich doświadczeniach badacze ci zastosowali – oprócz pomiaru wydalania w moczu amin katecholowych – również bardziej precyzyjne techniki oceny aktywności sympatycznej części układu wegetatywnego (chemicznym przenośnikiem pobudzenia z tej części układu na unerwiane tkanki jest noradrenalina). Wbrew oczekiwaniu okazało się, że aktywność współ- czulnej części układu wegetatywnego zmniejszała się w głodzie i wybitnie wzrastała w okresie odkarmiania (refeeding). Aktywność drugiej części układu adrenergicznego, rdzenia nadnerczy, nie zmieniała się istotnie. Co więcej – ostre przekarmianie szczurów węglowodanami również powodowało wzrost aktywności układu współczulnego z odzwierciedlającym go zwiększonym wydalaniem noradrenaliny w moczu.

Była już o tym mowa, że aminy katecholowe – adrenalina i noradrenalina, zwiększają tempo przemiany materii w komórkach i pobudzają przekształcanie zdeponowanych w organizmie materiałów energetycznych, takich jak glikogen i trójglicerydy (tłuszcze obojętne) w łatwo spalane substraty – glukozę i wolne kwasy tłuszczowe. Działaniu amin katecholowych towarzyszy wzrost pochłaniania przez organizm tlenu i zwiększone wytwarzanie ciepła. Właśnie wzrost rozpraszania energii w postaci ciepła jest tu szczególnie interesujący.

Można sobie wyobrazić, że przytłumienie aktywności układu sympatycznego w okresie głodu, stwierdzone w opisanych badaniach, sprzyja oszczędzaniu energii, wzrost zaś aktywności adrenergicznej w okresie odkarmiania lub przekarmiania sprzyja rozpraszaniu jej nadmiaru. Zmiany aktywności układu adrenergicznego byłyby więc ogniwem w mechanizmie kontroli bilansu energetycznego organizmu.

Kłopot polega na tym, że wspomniane badania przeprowadzono tylko na szczurach. Nie wiadomo, czy zupełnie odmienny obraz zmian aktywności układu adrenergicznego w fazie deficytu i nadmiaru energii w organizmie, stwierdzony w omówionych doświadczeniach na szczurach i opisany u ludzi (patrz ryc. V.2), odzwierciedla różnice gatunkowe czy tylko różnice w przebiegu eksperymentu.

W każdym razie na szczególną uwagę zasługuje wzrost aktywności układu sympatycznego w okresie przekarmiania zwierząt węglowodanami (fruktozą) i w okresie odkarmiania po głodzie. W Zakładzie rutora stwierdzono u psów wzrost stężenia noradrenaliny we krwi po dożylnej infuzji glukozy. Zjawisko to występuje też u ludzi.

Leave a Reply