Biologiczna rola zmęczenia
psycholog lublin

postheadericon Biologiczna rola zmęczenia

Zmęczenie jest zjawiskiem biologicznie korzystnym. Stanowi ono rodzaj bariery chroniącej organizm przed przeciążeniem wysiłkiem. Same zmiany zmęcze niowe nie wywierają żadnego wpływu szkodliwego na organizm i wpływu takiego nie ma praca doprowadzona do granic zmęczenia.

Dopiero praca kontynuowana mimo objawów głębokiego zmęczenia może przynosić skutki dla organizmu niekorzystne, zwłaszcza jeżeli powtarza się często. Jednorazowe lub zdarzające się od czasu do czasu przekroczenie bariery zmęczenia nie wydaje się również zagrażać organizmowi zdrowego, młodego człowieka głębszymi i trwalszymi zmianami. Inaczej może to wyglądać u ludzi w starszym wieku, ale w starszym wieku bardzo jest trudno ustalić granice pełnej „normalności” fizjologicznej i zmian, które już należałoby zakwalifikować jako prepatologiczne, łatwo przechodzące w patologiczne pod wpływem różnych obciążeń.

Patrząc na te zagadnienia z punktu widzenia możliwości fizjologicznego przeciążenia organizmu, można stwierdzić, że to, co naprawdę może być groźne, to na ogół nie zbyt ciężka praca, lecz brak dostatecznego po niej odpoczynku.

W warunkach współczesnego życia, szczególnie w ośrodkach wielkomiejskich, problem dostępności właściwego wypoczynku staje się znacznie bardziej istotnym dla zachowania zdrowia zagadnieniem niż problem ochrony organizmu przed przeciążeniem pracą.

Pod tym względem człowiek znowu coraz bardziej różni się od swoich przodków. Zwierzęta żyjące na swobodzie muszą nieraz wykonywać ogromne wysiłki, powodujące głębokie zakłócenia homeostazy i zmęczenie. Dzieje się tak w warunkach walki o pokarm, ucieczki przed napastnikami itp., ale po takim wysiłku zawsze występuje zredukowanie aktywności, wypoczynek.

Człowiek wprawdzie rzadziej tak dalece przekracza fizjologiczne bariery zmęczenia, ale i zbyt rzadko odpoczywa w stopniu dostatecznym do pełnej likwidacji zmian zmęczeniowych, nawet tych, które zostały wywołane przez tylko średnio ciężką czy lekką pracę.

Nie zlikwidowane podczas niedostatecznego wypoczynku zmiany zmęczeniowe mogą kumulować się w organizmie w jakiś niejasny jeszcze dzisiaj sposób, stając się podłożem zmęczenia przewlekłego.

Zmęczenie przewlekłe stanowi jedyną groźną dla organizmu formę zmęczenia. Powoduje ono długotrwałe zmniejszenie zdolności do pracy, zwiększenie podatności wypadkowej, powoduje zwichnięcie równowagi emocjonalnej, „gotowość konfliktową”, zmniejszenie wydajności pracy itd. Jest też stanem, na tle którego większa staje się podatność organizmu na różne czynniki chorobotwórcze, często też tłem rozwoju nerwic itd., itd. W celu utrzymywania sprawności adaptacyjnej organizmu człowieka należy nie tyle chronić go przed ciężką pracą, ile zapewnić mu odpoczynek po każdej pracy.

Leave a Reply