Potrzeba przystosowania środowiska do człowieka | Zdrowie kobiet - Dieta i Medycyna
budownictwo przemysłowe

postheadericon Potrzeba przystosowania środowiska do człowieka

Praktyka tylko częściowo potwierdziła słuszność teoretycznych założeń i obliczeń. Dobra bieżnia tartanowa umożliwia lepsze odbicie nogi biegnącego, a co za tym idzie, wydłużenie kroku. Niestety, okazało się, że nie wystąpiło oczekiwane zmniejszenie liczby urazów sportowych doznawanych na bieżni, związane z „optymalizacją” cech tartanu. Przeciwnie, niektórzy lekarze sportowi zwracają uwagę na większą urazowość na takich bieżniach niż na bieżniach „naturalnych”.

Wiele pisze się ostatnio o potrzebie „przystosowywania środowiska do człowieka”. Często zapomina się przy tej okazji o sprecyzowaniu, o jakiego chodzi człowieka, o jakich zdolnościach przystosowawczych i o jakiej tolerancji wpływów środowiska. Ludzie różnią się pod tym względem między sobą.

Zdaniem autora technologiczne przystosowanie środowiska powinno uwzględniać także zdolności adaptacyjne organizmu człowieka. Wykorzystywanie tych zdolności może okazać się jednym z czynników podtrzymujących zdrowie. Przykłady zaczerpnięte ze sportu wyczynowego, dotyczące optymalizacji „współgrania” możliwości organizmu i usprawnień technicznych i technologicznych prowadzącego do najlepszych efektów działania człowieka, mogą być nieraz modelem rozwiązań i w innych dziedzinach życia (oczywiście z uwzględnieniem wszystkich różnic).

W Instytucie Sportu w Warszawie opracowano metody wykorzystania technik komputerowych do analizy przebiegu ruchów podczas skoków w dal, skoków o tyczce i in., pozwalające rozpatrywać przyczyny popełnianych błędów, optymalizację techniki ruchów itd. Znowu matematyka i technika zwiększają skuteczność wykorzystania osiągniętej przez trening doskonałości mechanizmów fizjologicznej adaptacji do różnych rodzajów wysiłków sportowych. Przychodzą na myśl podobne potrzeby dotyczące np. przystosowania do życia inwalidów, potrzeby związane z biologicznymi aspektami stosunku człowiek-maszyna w przemyśle itd. Zasadniczy sposób rozwiązywania tych zagadnień może być podobny. Sport wyczynowy przynosi dowody skuteczności zastosowania tych rozwiązań w praktyce. Co więcej – wskazuje na zasady praktycznych rozwiązań.

Badanie czynników, które kształtują adaptację wysiłkową organizmu

Jeszcze tak niedawno badania dotyczące różnych zagadnień fizjologii biegu czy biomechaniki odbicia przy skoku wzwyż prowadzono tak, jak to przedstawia ilustracja IV.7.

Dużo mówiono tutaj o rekordach osiąganych w sporcie, dlatego że ta dziedzina działania budzi bardzo szerokie zainteresowanie i określenie „wysoka sprawność fizyczna” zwykle kojarzy się z obrazem sportowca na bieżni, w basenie pływackim, na boisku czy na podium dla zwycięzców w zawodach.

Trzeba ze szczególnym naciskiem podkreślić, że jest to skojarzenie ilustrujące tylko mały wycinek całego zagadnienia sprawności fizycznej w życiu człowieka – te same podstawowe mechanizmy biochemiczne i fizjologiczne decydują o adaptacji do krańcowych obciążeń wysiłkowych zarówno sportowca sięgającego po medal olimpijski, jak i kaleki, który wspierając się na kulach stara się zdążyć na odchodzący za chwilę autobus. W obu sytuacjach określenie „obciążenie krańcowe” może być w pełni uzasadnione z punktu widzenia reakcji organizmu. Oczywiście zewnętrzny efekt tego obciążenia jest w obu sytuacjach nieporównywalny, ale dla organizmu nie ma to większego znaczenia.

Tak więc badanie czynników, które kształtują adaptację wysiłkową organizmu, jest badaniem jednego z najbardziej elementarnych mechanizmów fizjologicznych stosunku: człowiek-otoczenie.

Zdając sobie z tego sprawę, warto jest dostrzegać i urok samego sportu wyczynowego, oglądanego z perspektywy biologicznej: doskonałość działania mechanizmów biochemicznych i fizjologicznych warunkujących osiąganie rekordów, drogi, na jakich osiągane są granice adaptacji wysiłkowej, trudną do wyobrażenia sobie przez ludzi nie uprawiających sportu pracę zawodnika, której efektem jest doskonalenie wspomnianych mechanizmów adaptacji i poszerzanie jej granic, i in. Za poszerzanie granic adaptacji trzeba płacić nieraz wysoką cenę, w omawianej sytuacji – ogromnym wysiłkiem fizycznym. Nie powinno się o tym zapominać utyskując na „cenę rekordów sportowych”.

Leave a Reply