Rozszerzanie się naczyń krwionośnych w kurczących się mięśniach

postheadericon Rozszerzanie się naczyń krwionośnych w kurczących się mięśniach

W stwierdzeniach powyższych trzeba podkreślić słowo „pewien”. Zbyt duże zmiany temperatury mięśni i ich oddziaływania chemicznego mogą przynieść efekt przeciwny. Rozgrzewkę trzeba umieć stosować. Zresztą obejmuje ona i inne mechanizmy, jak „rozruszanie” systemów koordynacji czynności mięśni, wzrost pracy serca, wentylacji płuc i inne zmiany skracające czas adaptacji organizmu do oczekującego go większego wysiłku.

Przyczyną rozszerzania się naczyń krwionośnych w kurczących się mięśniach są wpływy lokalne na napięcie gładkich mięśni wchodzących w skład ich budowy: lokalne obniżenie prężności tlenu (zwiększone zużycie), wzrost prężności dwutlenku węgla, wzrost stężenia różnych metabolitów, lokalny wzrost ciśnienia osmotycznego płynu tkankowego itd.

Jednocześnie zwiększa się dopływ z ośrodkowego układu nerwowego impulsów nerwowych, zwiększających napięcie mięśniówki naczyń krwionośnych, do innych obszarów. Maleje przepływ krwi przez nieczynne mięśnie, przez wątrobę, nerki itd., tzn. przez narządy bezpośrednio w pracy fizycznej nie zaangażowane.

Bardzo istotne jest utrzymywanie się nie zmienionego przepływu krwi przez mózg. Opisane zmiany rozmieszczenia krwi w organizmie podczas pracy mięśniowej wraz ze zwiększeniem się objętości minutowej serca powodują wzrost ciśnienia tętniczego krwi. Ciśnienie tętnicze krwi w chwili skurczu komór serca (tzw. ciśnienie skurczowe) wzrasta podczas wysiłków proporcjonalnie do ich intensywności. Ciśnienie rozkurczowe nie zmienia się, nieco wzrasta lub nieco obniża się (ryc. IV.26).

Zmiany skurczowego, rozkurczowego i średniego ciśnienia tętniczego krwi

Ciśnienie skurczowe krwi podczas ciężkich wysiłków fizycznych przekracza 200-230 mmHg. Zdrowemu człowiekowi niczym to nie grozi, może natomiast zagrażać zdrowiu człowieka z upośledzoną czynnością narządu krążenia.

Szczególnie szybko wzrasta ciśnienie tętnicze podczas tzw. wysiłków statycznych, takich jak podnoszenie lub przesuwanie ciężarów, pokonywanie dużego oporu przesuwanych dźwigni i in.

Wychwytywanie tlenu przez mięśnie zależy w końcu od ich własnej budowy (ultrastruktury) i składu chemicznego, który może zmieniać się np. w zależności od stopnia aktywności ruchowej i in.

Wszystkie opisane wyżej zmiany decydują o sprawności zaopatrzenia mięśni w tlen i wykorzystania przez nie tlenu podczas wysiłków fizycznych. Są one niejako jądrem procesu adaptacji wysiłkowej organizmu. Dlatego przedstawione zostały dość dokładnie.

Dla skuteczności adaptacji wysiłkowej układu oddechowego i narządu krążenia ma duże znaczenie ścisłe „dopasowanie” ich czynności do wymogów pracy. Jest to możliwe dzięki mechanizmom regulującym czynność tych układów.

To „dopasowanie” aktywności wspomnianych narządów do wymogów pracy, zależnych głównie od jej intensywności, wymaga pewnego czasu. Odpowiedni poziom czynności serca, układu oddechowego i in. osiągany jest po kilku minutach od rozpoczęcia wysiłku. Ten czas jest krótszy u ludzi przystosowanych do wysiłków niż u ludzi prowadzących siedzący tryb życia, cierpiących na różne przewlekłe schorzenia itd. W obecnie obowiązującym układzie SI wielkość ciśnienia podaje się w paskalach. 1 mmHg = 1,33 10_1kPa.

Leave a Reply