Skutek ograniczenia aktywności ruchowej
chicago party bus rental prices

postheadericon Skutek ograniczenia aktywności ruchowej

Wyniki tych badań zasługują na baczną uwagę zarówno z punktu widzenia wpływu ograniczenia aktywności ruchowej na zdolności adaptacyjne organizmu człowieka – rola funkcji neuro-psychicznych jest oczywista – jak i z punktu widzenia zagrożeń zdrowia związanych z pozornie drugorzędnymi czynnikami, jak sam pobyt w łóżku itp.

Prace zespołu kierowanego przez dra J.P. Zubeka z uniwersytetu w Mani- tobie w Kanadzie wykazały głębokie zmiany funkcji psychicznych występujące u młodych, zdrowych ochotników, pozostających przez tydzień w warunkach drastycznego ograniczenia ruchów, porównywalnego z unieruchomieniem w opatrunkach gipsowych po różnych uszkodzeniach układu ruchowego.

Stwierdzono u nich po tygodniu unieruchomienia pogorszenie tzw. wczesnej pamięci, płynności mowy, różnicowania funkcji i zbliżonych kształtów figur i in. Wiele bardziej złożonych funkcji psychicznych, jak zdolność rozumowania dedukcyjnego i indukcyjnego i in. uległo zakłóceniu. Występowały u nich również zmiany elektroencofalograficzne (przebiegu prądów czynnościowych mózgu).

Ograniczenie aktywności ruchowej wywoływało więc upośledzenie funkcji intelektu i funkcji percepcji. Skojarzenie ograniczenia aktywności ruchowej z redukcją bodźców wzrokowych i słuchowych docierających do badanych zaostrzało te zmiany i poszerzało ich zakres.

Wprowadzenie programu aktywności ruchowej redukowało zakłócenia neuro- -psychiczne występujące w warunkach długotrwałej deprywacji akustycznej i wzrokowej. Stwierdzenia te mają implikacje praktyczne dla medycyny klinicznej i kosmicznej, dla organizacji życia ludzi w podeszłym wieku i in. Nasuwają się też skojarzenia ze zwyczajem ciasnego owijania niemowląt w powijaki, opisywanym niegdyś w niektórych krajach, a nawet do dzisiaj kultywowanym przez izolowane plemiona Indian północnoamerykańskich, Lapończyków i in. Zwyczaj ten mógł przyczyniać się do pewnego zwolnienia rozwoju intelektualnego dzieci, obserwowanego przez niektórych badaczy tych populacji.

Wpływ długotrwałego zmniejszenia aktywności ruchowej na organizm człowieka

Ten problem dotyczy populacji. Zwrócono na to uwagę na str. 93. Przechodząc do badań doświadczalnych, warto jest przytoczyć tu wyniki pomiarów wykonanych u grupy ludzi, którzy przez 10 lat prowadzili bardzo mało aktywny, siedzący tryb życia nie z niechęci do ruchu, lecz z przyczyn od nich niezależnych. Byli to ludzie, którzy oślepli w wieku około 3040 lat. Po 10 latach stwierdzono u nich bardzo niskie maksymalne pochłanianie tlenu przez organizm (1,1 1/min – 2,2 1/min) i proporcjonalnie niskie wskaźniki sprawności układu krążenia.

Wyniki tych badań potwierdzają wyrażone już w poprzedniej części tego rozdziału przekonanie, zresztą także oparte na wynikach różnych studiów, że siedzący tryb życia prowadzi do obniżania się wydolności fizycznej człowieka i że mechanizm upośledzenia w takich warunkach sprawności funkcji zaopatrzenia tlenowego jest podobny do tego, który powoduje depresję tych funkcji pod wpływem krótkotrwałego, drastycznego ograniczenia aktywności ruchowej w warunkach unieruchomienia w łóżku.

Przedstawiony wyżej zespół następstw doświadczalnego ograniczenia aktywności ruchowej jest słusznie traktowany jako trochę przerysowany model zmian morfologicznych i czynnościowych, grożących człowiekowi przyszłości, jeżeli stanie się on – jak na to się zanosi – szczególnym gatunkiem Homo sedentarius, człowiekiem siedzącym.

Zmiany w organizmie zachodzące pod wpływem ograniczenia aktywności ruchowej

Zmiany fizjologiczne, morfologiczne i in. występujące w organizmie u zwierząt i u człowieka pod wpływem ograniczenia aktywności ruchowej można w znacznej części uważać za „utratę tego, co nieużywane”. Utratę sprawności tych mechanizmów, które wykształciły się jako ogniwa adaptacji wysiłkowej. Te same mechanizmy wykorzystywane są również przez organizm jako ogniwa zmian adaptacyjnych do innych obciążeń i ich upośledzenie automatycznie zmniejsza sprawność adaptacji do takich czynników, jak zmiany temperatury otoczenia, działanie przyspieszeń i in.

Nieliczni autorzy, zresztą z reguły nie mający własnego doświadczenia w tej dziedzinie fizjologii, a patrzący na zagadnienie z bardzo ogólnego punktu widzenia, zastanawiają się czasem, czy obraz zmian wywoływanych w organizmie przez hipokinezję nie powinien być traktowany jako wyraz przystosowania do szczególnych warunków „życia siedzącego” i izolacji od środowiska.

W przekonaniu autora pogląd taki nie ma uzasadnienia. Zmiany, o których jest tutaj mowa, nie zwiększają szans przeżycia. W najlepszym razie są wyrazem utraty funkcji, które stają się mało wykorzystywane. Sprawność tych funkcji jednak nadal pozostaje warunkiem przeżycia bardziej ostrych obciążeń, zawsze zagrażających człowiekowi.

Ogólnie można scharakteryzować skutki hipokinezji jako dezadaptację organizmu do różnorodnych obciążeń. Nasuwa się pytanie o kapitalnym znaczeniu praktycznym – czy jest to obojętne dla zdrowia?

Leave a Reply