Ubytek rezerw węglowodanowych | Zdrowie kobiet - Dieta i Medycyna
noclegi jastarnia

postheadericon Ubytek rezerw węglowodanowych

W miarę przedłużania się czasu trwania wysiłku fizycznego o umiarkowanej intensywności, coraz bardziej zwiększa się wykorzystywanie glukozy z krwi. Jej źródłem jest glikogen wątrobowy i synteza jej cząsteczek od nowa, na drodze glukoneogenezy, również w wątrobie. Oba procesy dostarczające do krwi glukozę z wątroby, tzn. rozpad glikogenu wątrobowego i synteza glukozy z prekursorów niewęglowodanowych, nasilają się podczas wysiłku fizycznego. Glikogenu wątrobowego ubywa, a glukoneogeneza, choć bardzo wzmożona, nie dostarcza glukozy w ilościach, które wystarczyłyby do pokrycia kosztu energetycznego pracy mięśni podczas dłuższego wysiłku fizycznego. Zasoby węglowodanowe organizmu zaczynają się zmniejszać. Komórki wątrobowe opróżniają się z glikogenu, znika on z kurczących się komórek mięśniowych, może zmniejszać się i zawartość glukozy we krwi, co prowadzi do obniżenia się w niej stężenia cukru, do hipoglikemii.

Na szczęście nie oznacza to jeszcze wyczerpania źródeł energii do pracy. Coraz silniej aktywowana jest w tkance tłuszczowej lipoliza (rozpad trójglicery- dów na wolne kwasy tłuszczowe i glicerol), wzrasta dopływ kwasów tłuszczowych do mięśni, które korzystają z nich w coraz większym stopniu.

Obraz tej sytuacji pod wieloma względami przypomina adaptację organizmu człowieka do głodu (patrz rozdział V). W miarę ubytku rezerw węglowodanowych węglowodany zastępowane są przez wolne kwasy tłuszczowe tam, gdzie te ostatnie mogą stanowić również substrat energetyczny. Jest tak właśnie w mięśniach, które mogą korzystać z kwasów tłuszczowych jako ze źródła energii do odbudowy ATP. Węglowodany są oszczędzane, a te, które pozostają jeszcze „do dyspozycji”, kierowane są przede wszystkim w kierunku tego narządu, który nie może bez ich dopływu funkcjonować – w kierunku mózgu. Chodzi tu oczywiście nie o selektywny dopływ krwi niosącej glukozę do mózgu. Krew zawartą w niej glukozę niesie do wszystkich komórek, do których dopływa. Natomiast właśnie komórki różnych narządów „wybierają” z dopływającej do nich krwi to, co mogą wykorzystać. Wtedy, kiedy we krwi jest wysokie stężenie wolnych kwasów tłuszczowych, kurczące się mięśnie „wybierają” i zużywają przede wszystkim właśnie te związki. Mięsień serca „wybiera”, w różnych proporcjach zależnie od stężenia we krwi, wolne kwasy tłuszczowe, kwas mlekowy, glukozę – ze wszystkich tych związków może korzystać jako ze źródeł energii. Pozwala na to wyposażenie enzymatyczne jego komórek. Mózg wychwytuje tylko glukozę (w pewnym stopniu również keto- kwasy, jeżeli jest ich dużo we krwi), gdyż tylko z glukozy (ewentualnie z keto- kwasów) może korzystać jako z niezbędnego źródła energii.

Leave a Reply