Udział nerek w kontroli ilości soli w organizmie | Zdrowie kobiet - Dieta i Medycyna

postheadericon Udział nerek w kontroli ilości soli w organizmie

Nerki stanowią miejsce eliminacji z ustroju nadmiaru wody i soli. W kłębkach nerkowych w ciągu doby zostaje przefiltrowane około 180 1 osocza krwi i tyleż powstaje w nich tzw. moczu pierwotnego. Mocz ten z kłębków nerkowych przepływa przez cewki nerkowe, gdzie jego objętość zostaje zredukowana do 1-2 1 na dobę w wyniku zwrotnej resorpcji pozostałych około 178 1. Nasilenie zwrotnej resorpcji wody w cewkach nerkowych stanowi złożony proces, regulowany przede wszystkim przez hormon antydiuretyczny. Hormon ten wydzielany jest do krwi w tylnym płacie przysadki mózgowej (powstaje w neuronach podwzgórza, z którego przenoszony jest wzdłuż wypustek tych neuronów do przysadki). W warunkach odwodnienia ustroju zmniejszenie objętości płynów ustrojowych i wzrost ich ciśnienia osmotycznego zostają wykryte przez wyspecjalizowane w tym detektory (komórki nerwowe lub zakończenia ich wypustek), co staje się przyczyną zwiększenia aktywności komórek wydzielających hormon antydiuretyczny. Wzrost stężenia tego hormonu we krwi powoduje zwiększenie wchłaniania zwrotnego wody w cewkach nerkowych. Nerki wytwarzają małe ilości wysoko zagęszczonego moczu. Woda zatrzymywana jest w organizmie, który broni się w ten sposób przed postępującym odwodnieniem.

Podobnie wygląda udział nerek w kontroli ilości soli w organizmie. Zwiększenie ilości soli (chlorku sodu) i jej stężenia w płynie zewnątrzkomórkowym wywołuje taki sam efekt jak niedostatek wody. Można nawet w takiej sytuacji mówić o względnym odwodnieniu organizmu w tym znaczeniu, że ilość wody staje się niedostateczna w stosunku do ilości soli, aby mogło utrzymać się stałe ciśnienie osmotyczne płynów ustrojowych. Ciśnienie osmotyczne wzrasta pobudzając wydzielanie hormonu antydiuretycznego.

Przeciwnie – kiedy ilość soli zmniejszy się, aktywowany jest układ renina- angiotensyna-aldosteron (patrz str. 217). Aldosteron zwiększa wchłanianie zwrotne soli w cewkach nerkowych i w ten sposób przyczynia się do zapobiegania deficytowi soli.

Leave a Reply