Ważniejsze czynniki współdziałające w rozwoju zmęczenia | Zdrowie kobiet - Dieta i Medycyna
Odżywki na masę czyli gainery

postheadericon Ważniejsze czynniki współdziałające w rozwoju zmęczenia

W eliminacji z organizmu ciepła współdziała wydzielanie i parowanie potu. Jeżeli pot nie paruje w takim tempie, w jakim powstaje (np. wówczas, gdy wysoka jest wilgotność powietrza), skóra pozostaje zwilżona. Powoduje to uczucie dyskomfortu, które jest w tej sytuacji jednym z subiektywnych przejawów zmęczenia.

Ważniejsze czynniki współdziałające w rozwoju zmęczenia podczas długotrwałej pracy mięśniowej zostały zestawione na ryc. IV.40. Mechanizmy rozwoju zmęczenia podczas krótkotrwałej pracy o wysokiej intensywności

Wysiłki typu sprinterskiego w sporcie, „rzuty” wysiłków o wysokiej intensywności, np. przy pracach w górnictwie, wyrębie lasów itd., wywołują inne zmiany prowadzące do zmęczenia. Wysiłki takie trwają zbyt krótko, aby ich koszt energetyczny mógł być pokrywany przez tlenowe procesy metaboliczne (spalanie węglowodanów i tłuszczów). Głównym źródłem energii są podczas takich wysiłków beztlenowe procesy metaboliczne. Wykorzystywane są w nich mięśniowe zapasy ATP, fosfokreatyny i częściowo glikogenu (glikoliza). Zapasy ATP i fosfo- kreatyny mogą zmniejszać się bardzo znacznie, co – być może – obniża zdolność kompleksów aktomiozynowych do skracania się. Glukoza uwolniona z glikogenu metabolizowana jest do kwasu pirogronowego, który w warunkach niedostatku tlenu zostaje zredukowany do kwasu mlekowego. Stężenie kwasu mlekowego w mięśniach gwałtownie wzrasta, to z kolei powoduje gwałtowny wzrost stężenia jonów wodorowych w komórkach mięśniowych.

Wyniki pomiarów stężenia jonów wodorowych wewnątrz komórek mięśniowych

Jak mówiliśmy na str. 38, skurcz komórek mięśniowych wyzwalany jest w wyniku wzrostu stężenia jonów wapnia w plazmie tych komórek (powoduje to impuls nerwowy). Aby jony wapnia mogły wozwolić skurcz komórki mięśniowej, muszą wejść w połączenie z jednym z białek związanych z kompleksem kurczliwym mięśni – troponiną. Łącząc się z nim „odblokowują” układ kurczliwy. Zmarły niedawno prof. L. Hermansen stwierdził, że wzrost stężenia jonów wodorowych hamuje skurcz komórek mięśniowych człowieka, wywoływany przez jony wapnia (ryc. IV.41). Komórki te uzyskiwano z próbek bioptycznych

IV. 41. Wpływ zmian stężenia jonów wodorowych (pH) płynu inkubacyjnego na wyzwalany przez jony wapnia Ca+ + skurcz pojedynczego włókna mięśniowego człowieka. R – okres rozluźnienia (wypoczynku) mięśnia (wg Hermansena i współpr.) mięśni, pobranych u ochotników. Komórki mięśniowe przestają reagować na impulsy nerwowe. Występuje zmęczenie mięśniowe. Dokładniej te mechanizmy rozwoju zmęczenia przedstawia schemat (ryc. IV.42).

Ciekawe są wyniki pomiarów stężenia jonów wodorowych wewnątrz komórek mięśniowych u człowieka po wysiłkach fizycznych omówionego rodzaju. Osiąga ono wartości dużo wyższe od tych, jakie tradycyjnie przyjmuje się za graniczne z punktu widzenia możliwości przeżycia organizmu w przebiegu różnych chorób.

IV. 42. Schemat zmian zachodzących w mięśniach podczas krótkotrwałego wysiłku o wysokiej intensywności, odgrywających rolę w rozwoju zmęczenia beztlenowe produkty przemiany kwasica wewnątrzkomórkowa zmniejszenie aktywności fosforylazy i fosfofmktokinazy

Leave a Reply