Zależność objętości minutowej serca od obciążenia wysiłkowego | Zdrowie kobiet - Dieta i Medycyna
Dentysta Kołobrzeg protetyk

postheadericon Zależność objętości minutowej serca od obciążenia wysiłkowego

W miarę upływu lat i starzenia się organizmu maksymalna częstość skurczów serca zmniejsza się (ryc. IV.25). Jest to jedna z przyczyn obniżania się z wiekiem maksymalnej objętości minutowej serca, w ślad za nią – sprawności zaopatrzenia tlenowego tkanek i wydolności fizycznej organizmu.

U zdrowego, dorosłego mężczyzny objętość wyrzutowa serca wynosi w spoczynku około 70-80 ml. W ciągu minuty serce pompuje więc do tętnic około 5-6 1 krwi. Podczas wysiłków fizycznych objętość wyrzutowa zwiększa się w miarę wzrostu ich intensywności, ale tylko w pewnym zakresie przyspieszenia czynności serca. Indywidualnie maksymalne wielkości objętości wyrzutowej serca osiągane są podczas wysiłków fizycznych powodujących przyspieszenie akcji serca do 120-140 skurczów na minutę (w spoczynku – około 70 skurczów na minutę) – wynoszą wtedy 160-200 ml. Maksymalna objętość minutowa serca może zatem osiągać wartość rzędu 40 1 (tab. IV.4). W pojedynczych przypadkach sportowców o wyjątkowo wysokiej wydolności fizycznej stwierdzono jeszcze większe wartości, sięgające prawie 60 1!

Jest zrozumiałe, że na osiąganą podczas wysiłków objętość wyrzutową (a wtórnie i minutową) serca wpływają jego rozmiary. Określają one granice wahań aktualnej objętości wyrzutowej serca, która zależy od następujących czynników:

– wypełnienia serca w fazie rozkurczu komór, zależnego od wielkości żylnego dopływu krwi,

– rozciągliwości (podatności) ścian komór,

– siły skurczu, jaką mięsień serca może rozwinąć (ściślej – stosunku tej siły do ciśnienia krwi w aorcie i tętnicy płucnej).

Zależność objętości minutowej serca od obciążenia wysiłkowego cz. II

Krew pompowana przez lewą komorę serca do aorty niesie tlen pobrany w płucach. Przepływając przez mięśnie i różne narządy oddaje im tlen. Zawartość tlenu we krwi odpływającej żyłami z tych tkanek i narządów jest więc niższa niż we krwi, która tętnicami do nich dopływa. W spoczynku tętniczo-żylna różnica zawartości tlenu we krwi wynosi 5-7 ml/100 ml krwi, osiągając podczas wysiłku wartość 15-17 ml/100 ml krwi (tab. IV.4). Tętniczo-żylna różnica zawartości tlenu we krwi mówi o skuteczności ekstrakcji tlenu przez tkanki z przepływającej przez nie krwi.

Wielkość tej ekstrakcji jest zmienna, w mięśniach np. zwiększa się podczas wysiłków fizycznych. Zależy ona m.in. od gęstości sieci drobnych naczyń krwionośnych (włosowatych), przez które krew przepływa w. mięśniach. Im gęstsza jest to sieć, tym lepszy jest kontakt każdej porcji krwi z komórkami mięśniowymi i skuteczniejsze jest oddawanie im tlenu (o czym poprzednio pisaliśmy). Od dawna wiadomo, że podczas pracy mięśniowej zwiększa się liczba otwartych naczyń włosowatych w mięśniach. W spoczynku część ich jest zasklepiona. Innym czynnikiem zwiększającym oddawanie tlenu mięśniom przez krew jest temperatura mięśni i stężenie jonów wodorowych w ich środowisku. Wzrost temperatury i stężenia jonów wodorowych (skutek gromadzenia się kwaśnych metabolitów) zwiększają odszczepianie tlenu od hemoglobiny, w połączeniu z którą tlen przenoszony jest z płuc.

Jednym z efektów tzw. rozgrzewki przed zasadniczym wysiłkiem w sporcie jest podwyższenie temperatury mięśni i pewne zwiększenie stężenia jonów wodorowych w środowisku ich komórek. Przygotowuje to mięśnie do zwiększonego wychwytywania z krwi tlenu podczas zasadniczego wysiłku. Pewien wzrost temperatury mięśni obniża ponadto lepkość tkanki mięśniowej, ułatwiając w ten sposób jej skracanie się.

Leave a Reply