Zmiany ciężaru ciała mieszkańców jednego z plemion południowoafrykańskich — Zdrowie kobiet - Dieta i Medycyna

postheadericon Zmiany ciężaru ciała mieszkańców jednego z plemion południowoafrykańskich

W ciągu „sezonu głodu”, kiedy dobowy wydatek energii przewyższa doprowadzenie jej z pokarmem, organizm utrzymuje się przy życiu i zachowuje zdolność do różnych form aktywności dzięki wykorzystywaniu własnych zapasów energii, przede wszystkim z tkanki tłuszczowej. Mechanizmy adaptacyjne, których działanie omówione będzie w dalszej części rozdziału, nie tylko umożliwiają stopniową mobilizację rezerw energetycznych organizmu, ale ponadto modyfikują przemianę materii w sposób preferujący wykorzystywanie jako źródła energii tych związków, których zasoby są najbogatsze – tłuszczów.

Inne ogniwa tych samych – neuro-hormonalnych i metabolicznych – mechanizmów adaptacyjnych, kontrolujące „dystrybucję” energii, doprowadzonej do organizmu w okresie bogatego zaopatrzenia w pokarm w nadmiarze w stosunku do aktualnych potrzeb, „kierują” ten nadmiar substancji pokarmowych do tkanki tłuszczowej, gdzie zostaje on zmagazynowany w postaci trójglicerydów. Trójglicerydy tkanki tłuszczowej syntetyzowane są z kwasów tłuszczowych pochodzących z tłuszczów przyjętych w pokarmie oraz z prekursorów nietłuszczo- wych, mianowicie z węglowodanów, których nadmiar przekształcany jest właśnie w tłuszcze. Jeżeli traktować bieżące pokrywanie zapotrzebowania energetycznego (kalorycznego) organizmu i zaopatrywanie go we wszystkie niezbędne składniki odżywcze jako czynniki warunkujące pełną sprawność człowieka i jego dobre samopoczucie, wszelkie odchylenia od realizacji tych warunków należy uznać za „stres pokarmowy”, „obciążenie” organizmu, wyzwalające reakcje adaptacyjne.

Reakcje te, podobnie jak to ma miejsce w przypadku działania na organizm naporu takich czynników środowiska fizycznego, jak wysoka czy niska temperatura, niskie czy wysokie ciśnienie baryczne itd., mają charakter pozytywny, ułatwiają organizmowi przetrwanie stresu. W przypadku „stresu pokarmowego” dotyczy to tylko pierwszej fazy jego działania. Tylko przez pewien czas organizm radzi sobie z niedoborem kalorycznym, nadmiarem spożywanego pokarmu, jakościowymi niedoborami pokarmowymi itd. W tym tylko okresie można mówić o fizjologicznej i biochemicznej adaptacji do zmienionych warunków żywienia. Później zarówno niedobór, jak i nadmiar prowadzą do zmian patologicznych i zaczynają zagrażać życiu.

Leave a Reply